Marinde: vrijwillige reflectie

Onder het toeziend oog van examinatoren maakten middelbare scholieren hun eindexamens. Het geluid van schrijvende pennen vulden de zalen, nerveuze blikken dwaalden richting de klok aan de muur. Studenten schreven de laatste woorden aan hun scriptie, pagina’s gevuld met onderzoeksvragen, discussies en een afsluitende conclusies. Daarna werden rapporten uitgedeeld en diploma’s in ontvangst genomen. Lachende gezichten, opgeluchte ouders en vele omhelzingen volgden al snel. Met de zomervakantie voor de deur, werden de laatste formaliteiten van het schooljaar afgerond.

Het zijn dagen die gevuld zijn met momenten van reflectie. – Wat heb je geleerd? Waar sta je nu? In welk opzicht ben je veranderd? Waar ben je trots op? En waar zou je nog in willen doorgroeien? – Het zijn momenten waarin het jaar nog een keertje wordt herbeleefd, beeld voor beeld, als een goede film waarvan je geen seconde wil missen.

Het zijn beelden die inzichten geven, inzichten die van grote waarde zijn. Zo’n inzicht kan de reden zijn om het volgend jaar eens even helemaal anders te doen, het roer om te gooien en te kijken waar het schip strandt. Maar wellicht is de conclusie dat doorvaren in hetzelfde vaarwater nog zo’n gek idee niet is, omdat het werkt, omdat verandering niet altijd nodig is.

Momenten die voor mij niet vanzelfsprekend zijn. Een tussenjaar kent geen eindtoets of thesis, geen rapport of examenuitreiking. Geen vastgesteld moment om terug te blikken, om stil te staan bij alle reizen en alle leermomenten. Zo is de reflectie geen verplichting, geen noodzakelijkheid of voorwaarde om door te morgen naar het volgende jaar, het is een optie. Een aanbod dat je kan aannemen of kan afwijzen. Niet voor anderen, maar voor mezelf.