Minder goederenvervoer per spoor van en naar de haven door hoge tarieven

REGIO - Goederenvervoer per spoor is in Nederland duurder dan in de omliggende landen. Mede daardoor neemt het goederenvervoer per spoor van en naar de Rotterdamse haven af.

ProRail en Havenbedrijf Rotterdam (HbR) hebben gezamenlijk onderzoek gedaan naar de kosten voor het gebruik van spoorinfrastructuur voor goederenvervoer in Nederland, België en Duitsland. Hieruit blijkt dat vervoerders vanuit Nederland vaak hogere infrakosten betalen dan vanuit de buurlanden. Het verschil ontstaat met name door subsidies die in België en Duitsland worden verstrekt, maar in Nederland niet.

Voor het onderzoek zijn zes representatieve routes en goederensoorten (onder andere containers, chemie en erts) met elkaar vergeleken voor de jaren 2025 en 2026. Daarbij is gekeken naar treinpadkosten, opstelkosten en tractie- en energiekosten.

Tarieven

De bruto tarieven in de drie landen liggen dicht bij elkaar. De netto kosten verschillen doordat vervoerders in België en Duitsland een deel van de infrakosten gecompenseerd krijgen via nationale regelingen.

Zo ontvangt een vervoerder in België een subsidie van 1,20 euro per treinkilometer. In Duitsland wordt zo’n 32,5 procent vergoed van wat het kost om een trein over het spoor te laten rijden (oplopend tot 36,8 procent in 2026). In Nederland worden deze kosten niet gesubsidieerd.

Een containertrein van 1.200 ton kost in 2025 vanuit Rotterdam 1,55 euro per kilometer, tegenover 0,88 euro vanuit Antwerpen. Nederland is daardoor 76 procent duurder dan België.

Het opstellen van een goederentrein kost in Nederland ongeveer 18 euro per uur, terwijl dit in België nagenoeg kosteloos is.

Aanleiding

Aanleiding voor het uitvoeren van de benchmark is een daling van het spoorgoederenvervoer van en naar Rotterdam. Tussen 2022 en 2025 zijn de volumes met zo’n 17 procent afgenomen, los van de verwachte daling van kolenvervoer.

In de praktijk is te zien dat op kortere afstanden vaker voor wegtransport wordt gekozen. Op langere afstanden concurreren spoorverbindingen via Rotterdam met routes via andere Europese havens.

De benchmark is uitgevoerd door ProRail en Havenbedrijf Rotterdam (HbR) en aangeboden aan de leden van de Vaste Kamercommissie Infrastructuur en Waterstaat ter voorbereiding op het commissiedebat Spoor van woensdag 3 juni.

Voor de Rotterdamse haven is betaalbaar spoorgoederenvervoer niet alleen belangrijk voor de concurrentiepositie van de haven, maar ook voor het beperken van het vrachtvervoer op de weg tijdens de grote vervangings- en renovatieopgave waar de Rotterdamse regio en het landelijke wegennet voor gesteld staat.

(bron: Portofrotterdam.com)