Kees Silvis blikt terug op 16 jaar voorzitterschap van De Kleine Duiker

BARENDRECHT - Na 16 jaar neemt Kees Silvis afscheid als voorzitter van De Kleine Duiker. In dit verhaal blikt hij terug op die periode.

Laatst vroeg iemand mij hoelang ik betrokken ben bij De Kleine Duiker. Eigenlijk gaat die betrokkenheid terug naar mijn tijd als wethouder Ruimtelijke Ordening. De stichting die in 1999 was opgericht zocht een locatie voor de herbouw van een historische boerderij. Boerderij Leeuwenburg, indertijd gevestigd aan de Middeldijk, was het voorbeeld.

Dat is dus 3^e Barendrechtseweg 511 geworden. Vanaf 2004 werden de huidige opstallen gerealiseerd. Na mijn periode als wethouder werd ik in 2010 bestuurslid en al gauw voorzitter.

Boerderij Leeuwenburgh

Deze boerderij is gesloopt en op die plek zijn 3 statige woningen gebouwd. Delen van de boerderij zijn jarenlang opgeslagen geweest maar successievelijk door weer en wind zodanig aangetast dat hier niets meer bruikbaar bleek. Bouwtekeningen van de boerderij werden voor sloop nog gemaakt en de stichting heeft nog een bouwvergunning aangevraagd. Verder dan een 1^e fase bouwvergunning is het niet gekomen. Twee hoofdredenen waren de oorzaak hiervan. De stichting had een exploitatieopzet gebaseerd op een bouwprijs en opbrengsten uit verhuur aan kinderopvang. Bij nadere verkenning bleek dat aan veel hogere brandwerendheid eisen moest worden voldaan dan was aangenomen. Een leiding tracé explosieve stoffen langs de KLD was de veroorzaker. Niet-zelfredzame kinderen van de kinderopvang vereisten brandvertragende ingrepen. De bouwprijs ging hierdoor fors omhoog. Tegelijkertijd stortte de markt voor de kinderopvang in. Dit speelde rond 2010. Dit betekende het einde van dit project. Lange tijd was het middenterrein een rommeltje in afwachting van de bouw. Het bestuur besloot toen met een bijdrage uit het Rabo donatiefonds tot inrichting van dit gebied. Nog altijd is terug te zien waar de boerderij was gedacht. Het huidige konijnenveldje zou het woonhuis zijn en het speelveld de boerenschuur. De deel het grindbed met waarop nu de cabin met stretchtent en terras zijn geplaatst.

Er waren verschillende ontwikkelingsfasen.

Hooimijt

In 2006 werd de hooimijt gerealiseerd. Dankzij een bijdrage van het toen 100 jarige bestaan van bouwbedrijf Kanters kon dit worden gerealiseerd. In eerste instantie gebruikt als ruimte voor workshops en dergelijke. Later kreeg dit de functie van kantoor na de verbouwing van de kantine.

Paardenstal

Bij mijn aantreden als voorzitter stond de wagenschuur er, de hooimijt en 4 stallen. Voor twee extra stallen was al een bouwvergunning verkregen. Dit werd een paardenstal en een stal met zadelkasten, quarantaine stallen en een opslag. Realisatie vond plaats in 2013

Later werd een deel van de stal verbouwd tot training en opleidingslokaal voor Horses en Co. Deze zorgaanbieder kwam 6 jaar geleden met haar aanbod naar de Kleine Duiker. Daarvoor werden de stallen verhuurd voor pensionpaarden.

 Zomerfeesten

In samenwerking met KijkopWelzijn werd in 2014 gestart met de Zuidpolderdag. Op de laatste vakantiedag van de basisscholen werd een spel en educatie-dag georganiseerd met medewerking van fam. Leeuwenburg en een kinderopvangorganisatie. Ook de sponsorfeesten van makelaardij REMAX en Kiwanis bleken succesvol. De traditie van het zomerfeest is gebleven en wordt ook in 2026 weer georganiseerd. Nu door de Kleine Duiker alleen. Daarbij kwam het paasfeest (2^e paasdag) en het schaapscheerdersfeest.

Educatieve ruimte

In 2016 werd de opslagruimte in een paardenstal verbouwd tot educatieve ruimte. De stal was al met een sanitaire unit uitgerust. Een keukenblokje werd geplaatst en een tochtsluis gemaakt. Het plafond afgewerkt met gipsplaten. Hier werden workshops gehouden. Later toen Horses kwam werd dit het training/opleidingslokaal.

Duurzaamheidsmaatregelen

De energiekosten bleven stijgen en zoals bij meer gebouwen kwam ook de wens voor verbetering van het comfort. Een traject van verduurzaming kwam in fasen tot stand, Dubbele beglazing voor de wagenschuur, educatieve ruimte en de hooimijt was daarvan een voorbeeld. Toen een gedeeltelijke renovatie van het dak noodzakelijk bleek werd dit deel gelijk geïsoleerd. Later kwam daarbij het DUMAVA project met zonnepanelen op de wagenschuur (2023/24), warmtepompen bij de gebouwen Duikerhuys, educatieruimte Horses en later nog de hooimijt gepaard gaande met de afkoppeling van het gas. De zonnepanelen van de wagenschuur zijn met de brand verwoest. Het project loopt over een aantal jaren en is pas in 2026 afgerond.

Groene rondje

In 2017 werd het project ‘groene rondje’ afgerond. Een project dat belangrijk was voor de erf indeling van de Kleine Duiker. Er kwamen kippenrennen, een onderkomen voor de bijenkasten en een geitenstal met geitenweide. Hagen en schapenhekken droegen bij aan de uitstraling van het terrein. Ook ontstond de vlindertuin. Deze is later nog uitgebreid. Het ontwerp werd gesponsord door de Ned. Heidemaatschappij en uitgevoerd door Arcadis.

Het kwekerijtje

De vestiging was mogelijk omdat door het project: Groen rondje, er ruimte kwam voor de uitbreiding van de vlindertuin en de vestiging van Het Kwekerijtje.

Er werd een gebruiksovereenkomst overeengekomen miv 1 april 2020. In 2025 stopte de initiatiefneemster met het kwekerijtje en kwam er ruimte voor De Groene Duiker.

Paddock Paradise en Shetlander habitat

In 2018 startte de aanleg van het Paddock Paradise. Een aantal paardeneigenaren kwamen met het voorstel om paarden het jaar rondom buiten in een natuurlijke habitat te gaan houden. Vooral in de natte periodes is het van belang dat de paarden droge voeten houden. Hiervoor moest een paddock worden gerealiseerd. Schuilstallen kwamen er en looproutes voor de paarden. Er is nu ruimte voor 7 shetlanders en 7 paarden. Met stapjes worden de voorzieningen verbeterd.

Duikerhuys en kapschuur

Humanitas DMH was al lang de zorgaanbieder met dagbesteding op de KLD. Zij maakten als dagverblijf gebruik van een ruimte in de wagenschuur. Dit werd te klein. Door bijzondere omstandigheden kwam er geld beschikbaar voor een uitbreiding. Dit werd het Duikerhuys. Samen met de kapschuur werd dit project in 2018/19 gerealiseerd. Er ontstond zo ook een werkterrein voor opslag materieel, hooi ed.

De financiering hiervan is een verhaal apart. De KLD maakte al jaren gebruik van twee loodsen in de Zuidpolder. Eén daarvan stond achter de bungalow naast de begraafplaats. Na een storm ontstond er schade aan de loods en de woning, Deze werden door de gemeente keurig gerepareerd. Inclusief de asbestreiniging. Een jaar later ontstond er op het gemeentehuis lichte paniek rond asbest verontreiniging. Gevolg de KLD kreeg de opdracht direct te vertrekken. De loods moest worden gesloopt. Dit gebeurde ook. In de daaropvolgende discussie kwam de erkenning dat een en ander wel heel voortvarend was opgepakt en er voor de KLD wel een probleem was ontstaan. Dankzij een eenmalige bijdrage (schadeloosstelling) en een bankgarantie voor de realisatiekosten van nieuwbouw kon het Duikerhuys en de kapschuur worden gerealiseerd.

Streekmarkten

In 2020 kwam de vraag naar de mogelijkheden van het organiseren van een streekmarkt op tafel. Hierop werd positief gereageerd. Al snel bleek dat de beste optie was deze zelf te organiseren. Dankzij goed speurwerk konden we marktkramen (20) overnemen waarvoor we zelf de zeilen maakten. Vanaf dat moment werden de markten georganiseerd op de 2^e woensdag van de maand. In totaal 6 per jaar.

Naast deze markten kwam er ook een kerstmarkt. Een vrijdagmiddag/avond markt in december in een passende sfeervolle setting.

Begrazingsweide in de Zuidpolder

Rond 2020 kreeg de Kleine Duiker de gelegenheid om de tweede 5ha begrazingsweide met koeien en schapen te laten beweiden. Eerder kreeg Free Nature op de eerste 5ha begrazingsweide in de Zuidpolder de weidegang. Hiervoor ontvingen partijen een vergoeding. Een al langer bestaande vraag om een grotere rol in het beheer van de Zuidpolder vanuit de Kleine Duiker aan de gemeente werd hiermee gedeeltelijk ingevuld.

Verbouw kantine

In 2021 werd de keuken en de kantine verbouwd. Er ontstond een moderne keuken met lunchroom. Hoognodig ook want allang werd niet meer voldaan aan de hygiëne eisen. Ook de sanitaire voorzieningen kregen een facelift. De financiering bestond uit een aflossing van een dure lening en aangaan van een nieuwe laagrentende lening bij BNG waarbij tevens met medewerking van de gemeente de reeds gedane aflossingen betrokken werden en de oorspronkelijke hoofdsom weer geleend kon worden. Het geheel betekende dat in financiële zin er geen extra lasten ontstonden.

Voedselbos

In 2021 werd gestart met het voedselbos. Een ontwerp werd gemaakt, fondsen gezocht en gevonden. Met ook particuliere bijdragen werd de basis inrichting gerealiseerd. Voor leerlingen van Lentiz was het een mooi project van grondverzet en aanleg paden. Fruitbomen werden geplant. In 2025 werd het bestand aan bomen en planten uitgebreid. Dit krijgt 3^e kwartaal 2026 nog een vervolg. Er is dan nog alle ruimte voor verdere uitbreiding. De haag rondom het bos laat een al goede groei zien.

Groene Duiker

Naast de zorgaanbieders Humanitas DMH en Horses en Co was er ruimte voor nog een andere zorg-doelgroep. Hierbij werd met name gedacht aan de mensen met een (tijdelijke-)achterstand tot de arbeidsmarkt. Na een oriëntatiefase werd geconstateerd dat hiervoor een aparte stichting moest worden opgericht. Wet en regelgeving waren daarvoor de reden. Eind 2023 werd de stichting opgericht en deze is in 2025 gehuisvest in de directiekeet die op het vm kwekerijtje is geplaatst. Na een moeizame start zijn al diverse cliënten in- en doorgestroomd.

Sociale tuin

In 2026 werd een proefproject gestart met een sociale tuin. De werving voor vrijwilligers voor de tuin en ook het voedselbos verliep hoopvol. Een tiental vrijwilligers heeft zich opgegeven. Verder oriëntatie op het realiseren van een boerderijwinkel loopt nog.

Ambachtsheerlijkheid Barendrecht

Er is door de gemeente eind 2025 een aanvraag gedaan voor de aanwijzing van de Kleine Duiker tot het eerste stadslandgoed van Nederland. De gemeente wil hier een Nieuw Landgoed van maken. Maar niet zomaar een landgoed, maar een stadslandgoed een groene oase van de samenleving voor de samenleving in het meest dichtbevolkte deel van Nederland. Dat is van groot belang want de behoefte aan groen in de regio is groot.

13 april 2024

En toen ontstond er in de wagenschuur, ons hoofdgebouw, een verwoestende brand. Slechts de funderingsplaat bleef over. Gelukkig bleef de brandschade beperkt tot dit gebouw en bleven alle andere gebouwen gespaard. Geen van de boerderijdieren liep schade op en ook geen persoonlijk letsel.

Direct na de brand is de stichting enorm geholpen door initiatieven vanuit de gemeenschap en bedrijfsleven. Enkele dagen na de brand ging de kinderboerderij weer open en konden de zorgaanbieders weer aan het werk. Een toiletunit werd geplaatst, een stretchtent met terras gemaakt en vanuit de foodtruck kon weer koffie/thee met gebak worden aangeboden. Een geschonken containerunit werd op de deel geplaatst die waar workshops gegeven konden worden en bezoekers in wintertijd een droge warme plek bood.

Plannen voor de herbouw werden gemaakt waarvan bij het begin al de insteek was om een de nieuwbouw te optimaliseren voor toekomstig gebruik. Met medewerking van de gemeente en anderen kon de extra financiering die, naast de uitkering voor de brandschade hiervoor nodig was, geregeld worden.

Ik kan iedereen en dat zijn er vele, alleen maar hartgrondig dankbaar zijn dat zij de Kleine Duiker deze kans gaven. Dank ook aan mij medebestuurders voor hun niet aflatende steun. Samen is de klus geklaard. Voor mij reden om een stapje terug te doen.

Op naar de officiële opening en het open huis op 5 september.

(met dank aan Kees Silvis)