Nader Labad: ik scroll niet meer mee

Ik wilde minder politiek op mijn scherm. Dus probeerde ik nieuws en politieke berichten op sociale media te blokkeren. Toch bleven ze verschijnen. Het blokkeren werkte niet.

Ik ben opgegroeid met Facebook en het internet. Pas ongeveer een jaar geleden begon ik te merken hoeveel invloed sociale media eigenlijk op mij hadden. Ook viel mij steeds vaker op hoeveel propaganda gebruikers op Facebook en Instagram te zien krijgen.

Vooral het nieuws zat mij dwars. Ik volg nieuws liever niet via Facebook, en al helemaal niet via Instagram, maar via een lokale krant. Iedereen kan een politieke pagina beginnen en alleen de berichten delen die diegene wil laten zien. Mensen volgen zulke pagina’s en krijgen dat nieuws te zien. Ondertussen verscheen er in mijn eigen overzicht steeds meer propaganda die op mij was gericht. Alsof er van je wordt verwacht dat je reageert en je in discussies en ruzies mengt.

En dan waren er nog de Reels. Daar bestaat blijkbaar geen laatste filmpje. Na het ene staat het volgende alweer klaar. Op bijna alle sociale media kun je eindeloos blijven scrollen. Door slimme algoritmen kunnen mensen urenlang blijven kijken zonder dat ze het echt doorhebben. Daardoor begon ik mij af te vragen hoeveel controle ik zelf nog had over mijn gebruik van sociale media.

Later kwam er ook nog steeds meer AI bij. Niet alleen op sociale media, maar ook in andere technologie. Dat begon mij nog meer te irriteren. AI bepaalt steeds vaker wat gebruikers te zien krijgen. Ook bij Microsoft en Windows worden steeds meer AI-functies toegevoegd en aan gebruikers opgedrongen. Sommige AI-functies in Windows kunnen bijvoorbeeld screenshots van je scherm maken. Volgens Microsoft worden deze screenshots lokaal opgeslagen. Toch vind ik dit een zwakke plek, omdat een hacker ze zou kunnen stelen. Bovendien vertrouw ik Microsoft niet zomaar als het bedrijf beweert dat deze screenshots alleen lokaal worden opgeslagen.

Ook WhatsApp kreeg steeds meer AI-functies waarbij berichten kunnen worden verwerkt. En het bleef niet bij mijn computer en telefoon. Sommige nieuwere tv’s van LG hebben functies waarmee gegevens over het gebruik kunnen worden verzameld. Zelfs als je op straat loopt, kun je door willekeurige mensen met een Meta-bril worden opgenomen.

Sociale media hebben de wereld dichter bij elkaar gebracht. Maar hoe beter je ernaar kijkt, hoe meer je beseft hoeveel invloed ze op je leven hebben en hoe afhankelijk je ervan bent. Voor mij ging het ondertussen niet meer alleen over sociale media. Het ging ook over privacy en hoeveel controle technologiebedrijven over ons dagelijks leven krijgen.

Van veel technologiemiljardairs die de ontwikkeling van technologie leiden, hebben we gehoord: als je technologie niet gebruikt of accepteert, dan blijf je achter. Maar ik denk dat er bij de ontwikkeling van technologie ook goede regels moeten zijn voor verantwoord gebruik.

Uit mijn eigen ervaring zonder sociale media heb ik tot nu toe vooral geleerd dat sociale media helemaal geen noodzaak zijn. Technologie kan heel nuttig zijn. Maar dat betekent niet dat we alles zomaar moeten accepteren.