Ernstige verzilting Rijn-Maasmonding: waterschap Hollandse Delta neemt noodmaatregelen

REGIO - Door de droogte is er steeds minder zoet water en komt er door extreme verzilting in de Rijn-Maasmonding steeds meer zout water het gebied van het waterschap in. Waterschap Hollandse Delta neemt daarom een noodmaatregel.

De maatregelen zijn bedoeld om genoeg zoet water voor het Brielse Meer beschikbaar te houden. Daarnaast geldt er vanaf maandag 17 augustus een schutverbod bij de Voornse Sluis.

Zoetwaterbuffer Brielse Meer

Het Brielse Meer is een belangrijke buffer voor de regionale zoetwatervoorziening op Voorne Putten, het hoogheemraadschap van Delfland, de Rotterdamse haven en drinkwaterbdrijf Evides. Het meer wordt via de Bernisse gevoed vanuit het Spui. Door de aanhoudende droogte en lage rivierwaterstanden trekt het zoute zeewater uit de Noordzee steeds verder de rivier het Spui op.
Dijkgraaf Jan Bonjer: “We zien dat we door de klimaatcrisis steeds vaker met weersextremen te maken krijgen: nat wordt natter, droog wordt droger en heet wordt heter. Waterbeheerders in Nederland zijn vindingrijk, tegelijkertijd wordt deze zomer nog duidelijker dat zoet water in de zomer schaars kan worden en we die schaarste moeten verdelen.” Bovendien wordt verwacht dat tussen 18 en 20 augustus het chlorideniveau mogelijk zo hoog is dat we nog meer beperkingen gaan ondervinden bij het inlaten van zoet water bij de Bernisse inlaat. Dit wordt mede beïnvloed door komende springtij en westenwind.
Om de zoetwateraanvoer naar het Brielse Meer toch extra te kunnen ondersteunen heeft waterschap Hollandse Delta daarom nu tijdelijke noodmaatregelen getroffen.

Aanpassing gemaal Gorzeman

Om dit alles mogelijk te maken, zijn in de week van 10 tot 14 augustus werkzaamheden uitgevoerd aan gemaal Gorzeman in Hellevoetsluis, dat normaal water vanuit het Kanaal door Voorne naar het Haringvliet pompt. Door een aanpassing aan de installatie kan nu tijdelijk in omgekeerde richting water vanuit het Haringvliet het kanaal in worden gelaten.

Aanvoer zoet water via het Kanaal door Voorne

Aan de andere kant van dit 9 km lange kanaal zijn bij de Vissershaven bij Heenvliet tijdelijke pompinstallaties neergezet die de aanvoer van het water doorsturen naar het Brielse Meer. Hiervoor zijn pontons, pompen, besturingscontainers en generatoren geplaatst bij de Wieldijk tussen Kanaal West en Kanaal Oost. Doordat de leidingen via een duiker onder de Wieldijk door zijn aangelegd was de weg tijdelijk afgesloten voor verkeer. Nu de werkzaamheden zijn afgerond, is deze weg weer vrij voor verkeer tussen Heenvliet en Zwartewaal.

De generatoren kunnen eventueel zorgen voor enige geluidsoverlast in de directe omgeving. Direct omwonenden, de gemeenten Voorne aan Zee en Nissewaard en watersportvereniging Waterman Heenvliet zijn geïnformeerd.

Alternatieve aanvoerroute

Manita Koop, Hoogheemraadschap Delfland: “We zijn blij met deze maatregelen, want we hebben het zoet water hard nodig om de waterstanden in ons gebied op peil te houden. Dat is belangrijk voor de stabiliteit van de dijken en de veiligheid van inwoners, bedrijven en infrastructuur.”
Peter Mollema van Havenbedrijf Rotterdam: “Bedrijven in de haven maken gebruik van het water uit het Brielse Meer. Hun installaties kunnen geen zout water verdragen, daarom zijn we blij met deze oplossing van het waterschap.”
Ook Evides waardeert de inspanningen van het waterschap. Tegelijkertijd blijft het bewust gebruiken van dit water, en waar mogelijk wat minder, van belang.

Blijven monitoren

Omdat deze tijdelijke noodmaatregel niet eerder is toegepast, monitoren wij de situatie nauwkeurig. Met de hoge temperatuur is het volledig voorkomen van blauwalg helaas niet mogelijk. Uit het gezuiverde afvalwater van de rioolwaterzuiveringsinstallatie dat op het Kanaal door Voorne wordt geloosd, verwijderen wij het fosfaat zodat het ontstaan van blauwalg zoveel mogelijk wordt tegen gegaan. Daarnaast wordt het peil van het Kanaal door Voorne zoveel mogelijk stabiel gehouden ten behoud van de stevigheid van de boezemkade. De noodmaatregel is van tijdelijke duur zolang de droogte aanhoudt en we voor de zoetwater aanvoer hier gebruik van moeten maken.

Andere noodmaatregelen

Waterschap Hollandse Delta heeft al verschillende maatregelen genomen om de gevolgen van de droogte te beperken. Zo gold er al een onttrekkingsverbod voor het bemalingsgebied Kilhaven en het bemalingsgebied Wittebrug op de Kop van Goeree-Overflakkee. Daarnaast gold er sinds 4 augustus een gedeeltelijke schutbeperking bij de Voornse Sluis. Om extra zoutindringing vanuit de Oude Maas te voorkomen is er nu besloten een volledig schutverbod voor de Voornse Sluis in te voeren vanaf maandag 17 augustus. Op die manier kan er vanuit de sluis geen zout water meer op het Voedingskanaal en het Brielse Meer komen, zodat het chloridegehalte binnen de marges blijft en het systeem weer snel kan herstellen. Het schutverbod geldt zowel voor de beroepsvaart als voor de recreatievaart. De laatste schutting voor de afvaart is op zondag 16 augustus om 19 uur.